Artikelen
Slechts het hoogste in de mens
Paracelsische geneeskunst voor de eenentwintigste eeuw
© Geschiedenis der Geneeskunde; verschenen in GdG 2011; 15:172-179
Wat kan Paracelsus nog betekenen in onze tijd? Is deze studie van zuiver academische interesse, of bevatten zijn werken misschien aanwijzingen die vandaag de dag nog vruchtbaar gemaakt kunnen worden?
Dit artikel is een eerste stap om de mogelijkheden en moeilijkheden te verkennen van een paracelsische geneeskunst voor de 21e eeuw. Dat noopt ertoe zijn werk voorzichtig te ontdoen van zijn folkloristische elementen, tijdgebonden opvattingen en terminologische misverstanden, om de tijdloze essentie ervan bloot te leggen – op een soortgelijke manier als hij zelf zijn alchemie definieert: de slakken afbikken van het geneesmiddel, totdat dit in zijn zuivere vorm beschikbaar is.
Lees verder
Ontwerpen voor een nieuwe samenleving
Paracelsus, ca. 1530
Andreae, 1619
"Als het erom gaat het wezen van de rechtvaardigheid te beschouwen en te beschrijven", zegt Paracelsus, "moet iedereen weten dat dit in de binnenwereld gezocht moet worden en niet in de buitenwereld. Want rechtvaardigheid van de mens moet iets innerlijks zijn, geen uiterlijkheid. Wie de rechtvaardigheid schendt, doet dat innerlijk. (...) De wetten in de buitenwereld hebben met rechtvaardigheid niets te maken, want alle wetten hebben betrekking op het fysieke, niet op het inwendige." De geboden zijn niet zaligmakend. "Christus vervult de wet doordat Hij ons leert in onze binnenwereld te werken."
Lees verder
Een vrije wil?
Erasmus – Luther – Paracelsus
De Reformatie wordt vaak herleid tot het initiatief van één persoon: Maarten Luther. Maar is dat terecht? Alle punten van kritiek aan de kerk die Luther tot actie dreven, waren al eerder naar voren gebracht door de – 17 jaar oudere – Erasmus. Luther broedde de eieren uit, die door Erasmus waren gelegd, zoals er werd gemopperd. En toch hebben de twee elkaar nooit persoonlijk ontmoet en zijn ze nooit bondgenoten geworden, integendeel.
Lees verder